حکم شرعی استفاده از اموال حرام و صدقه دادن از آنها

در آموزه‌های اسلامی، مال و درآمد حلال از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. پیامبر اکرم (ص) فرموده‌اند: «خداوند پاک است و جز پاکی را نمی‌پذیرد» (روایت از ابوهریره).

کد خبر: ۱۶۳۵۲۱

تاریخ: ۱۱ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۲۲:۱۰

به گزارش صدآنلاین، همچنین در قرآن کریم آمده است: «ای کسانی که ایمان آورده‌اید، از روزی‌های پاکیزه‌ای که به شما داده‌ایم بخورید» (سوره بقره، آیه ۱۷۲).

موارد استفاده از اموال حرام

۱. بازگرداندن مال حرام به صاحبش:

اگر فردی مال حرام (مانند ربا، سرقت، یا غصب) به دست آورده باشد، واجب است آن را به صاحب اصلی بازگرداند.

اگر صاحب مال مشخص نیست، باید به نیازمندان داده شود یا در امور خیریه مصرف گردد.

۲. استفاده خانواده از درآمد حرام سرپرست:

اگر همسر یا فرزندان یقین نداشته باشند که درآمد سرپرست خانواده حرام است، استفاده از آن جایز است.

اما اگر یقین به حرام بودن داشته باشند، نباید از آن استفاده کنند، مگر در شرایط اضطرار (مانند گرسنگی یا خطر جانی).

فتاوای مراجع تقلید درباره استفاده از اموال حرام

آیت‌الله خامنه‌ای: تا زمانی که یقین به حرام بودن مال نباشد، استفاده از آن اشکال ندارد.

آیت‌الله مکارم شیرازی: اگر یقین به حرام بودن دارید و صاحب مال را می‌شناسید، باید مال را به او برگردانید. در غیر این صورت، می‌توانید معادل آن را به نیازمندان بپردازید.

آیت‌الله سیستانی: حرام بودن مال، موجب حرمت استفاده از کالاهای خریداری‌شده با آن نیست.

آیت‌الله صافی گلپایگانی: اگر عین مال حرام باشد، استفاده از آن جایز نیست.

وظیفه همسر و فرزندان در برابر درآمد حرام سرپرست خانواده

تلاش برای هدایت سرپرست: اعضای خانواده باید با موعظه و مشورت با علما، سرپرست را به ترک درآمد حرام تشویق کنند.

استفاده در حد ضرورت: اگر راهی جز استفاده از درآمد حرام نباشد، تنها در حد ضرورت (مانند خوراک و پوشاک ضروری) مجاز است.

نتیجه‌گیری

صدقه و انفاق از مال حرام پذیرفته نیست، مگر اینکه به صاحب اصلی برگردانده شود یا در راه خیر مصرف گردد.

استفاده خانواده از درآمد حرام سرپرست در صورت عدم یقین به حرام بودن یا در شرایط اضطرار جایز است، اما بهتر است از مال حلال استفاده شود.

توبه و جبران مال حرام واجب است و باید در اولین فرصت، حقوق مردم پرداخت شود.

رعایت این احکام نه تنها باعث پاکی زندگی مادی می‌شود، بلکه برکت و رضایت الهی را نیز به همراه دارد