احکام سجده واجب و مستحب در قرآن

در قرآن کریم برخی آیات به دلیل اهمیت و معنویت ویژه‌ای که دارند، هنگام شنیدن یا تلاوت آنها سجده کردن واجب یا مستحب می‌شود. این سجده‌ها به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند: سجده واجب و سجده مستحب. چهار سوره در قرآن وجود دارند که به آنها "سُوَرِ عَزائِم" گفته می‌شود و آیات سجده واجب در آنها قرار دارد. این سوره‌ها شامل سوره سجده (آیه 15)، سوره فصلت (آیه 37)، سوره نجم (آیه 62) و سوره علق (آیه 19) می‌باشند. هنگام شنیدن یا تلاوت این آیات، حتی اگر از رادیو، تلویزیون یا شخصی که قصد تلاوت نداشته باشد پخش شود، سجده کردن واجب است.

کد خبر: ۱۶۲۶۱۳

تاریخ: ۰۷ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۲۰:۱۳

به گزارش صدآنلاین، در مقابل، برخی آیات دیگر قرآن دارای سجده مستحب هستند که از جمله آنها می‌توان به سوره اعراف (آیه 206)، سوره رعد (آیه 15)، سوره نحل (آیه 49 و 50)، سوره بنی‌اسرائیل (آیه 107-109)، سوره مریم (آیه 58)، سوره حج (آیه 18 و 77)، سوره فرقان (آیه 60)، سوره نمل (آیه 25 و 26)، سوره ص (آیه 24) و سوره انشقاق (آیه 21) اشاره کرد. سوره حج به دلیل داشتن دو آیه سجده‌دار (آیات 18 و 77) دارای دو سجده مستحب است.

برای انجام سجده واجب قرآن شرایط خاصی لازم نیست. نیازی به وضو یا طهارت خاصی نیست و حتی افراد در حال حیض یا جنابت نیز می‌توانند این سجده را انجام دهند. همچنین رو به قبله بودن در این سجده الزامی نیست. در هنگام سجده ذکر خاصی واجب نیست، اما گفتن ذکرهایی مانند "لَا إِلٰهَ إِلَّا اللّهُ حَقّا حَقّا" یا "سَجَدْتُ لَكَ يَا رَبِّ تعبداً وَ رِقّاً" مستحب است. در مورد خواندن آیات سجده‌دار در زمان قاعدگی، بیشتر مراجع تقلید معتقدند خواندن این آیات برای زن حائض حرام است، اما گوش دادن به آنها اشکالی ندارد و در صورت شنیدن آیه سجده‌دار، سجده واجب است.

برای انجام سجده باید از مهر یا چیزی مشابه آن مانند سنگ استفاده شود و استفاده از خوراکی‌ها یا پوشاک برای سجده جایز نیست. همچنین سجده باید بلافاصله پس از شنیدن آیه انجام شود و تأخیر در آن جایز نیست، مگر اینکه به دلایل موجهی تأخیر افتاده باشد که در این صورت باید در اولین فرصت سجده را به جا آورد. این سجده‌ها به دلیل اهمیت معنوی و ارتباط عمیق با پروردگار، جایگاه ویژه‌ای در احکام اسلامی دارند و رعایت دقیق احکام آنها نشان‌دهنده اهمیت تکریم آیات قرآن کریم است