از ریال به تومان؛ تحول پولی ایران در آستانه تصمیم نهایی

نشانه‌های تازه‌ای از تغییر واحد پول ملی در سال جاری ظهور کرده‌اند. انتشار اسکناس ۲ میلیون ریالی (معادل ۲۰۰ تومان در صورت حذف چهار صفر) حکایت از آماده‌سازی زیرساخت‌های این تغییر دارد. به نظر می‌رسد پس از سال‌ها بحث و تأخیر، طرح اصلاح پولی در آستانه تصمیم‌گیری نهایی قرار گرفته است.

کد خبر: ۱۵۵۳۸۰

تاریخ: ۰۶ فروردين ۱۴۰۴ - ۱۴:۱۹

به گزارش صدآنلاین، گزارش‌ها نشان می‌دهد موضوع حذف چهار صفر از پول ملی نخستین بار در سال ۱۳۷۲ مطرح شد و در دولت‌های مختلف پیگیری گردید. در سال ۱۳۹۷، انتشار ایران‌چک‌های ۵۰ هزار تومانی با صفرهای کم‌رنگ‌شده به شایعات دامن زد، اما این طرح هرگز به سرانجام نرسید.

در مرداد ۱۳۹۸، دولت لایحه‌ای برای تغییر واحد پول از ریال به تومان و حذف چهار صفر تصویب کرد. این لایحه در مجلس نیز تأیید شد، اما با ایرادات شورای نگهبان مواجه گردید. با تغییر دولت در ۱۴۰۰، این طرح به حاشیه رفت، تا اینکه اخیراً بار دیگر در رسانه‌ها مطرح شده است.

اسکناس ۲ میلیون ریالی؛ گام عملی به سوی تغییر؟

در روزهای پایانی سال ۱۴۰۳، بانک مرکزی از انتشار اسکناس جدید ۲ میلیون ریالی خبر داد. این اسکناس در صورت اجرای طرح حذف صفرها، معادل ۲۰۰ تومان خواهد بود. این اقدام با مفاد لایحه قبلی همخوانی دارد که بر اساس آن:

واحد پول ایران «تومان» تعریف می‌شود.

هر تومان معادل ۱۰ هزار ریال و ۱۰۰ پارسه خواهد بود.

با این حساب، اسکناس ۲ میلیون ریالی در واقع همان ۲۰۰ تومان جدید است. این موضوع نشان می‌دهد بانک مرکزی در حال آماده‌سازی زیرساخت‌های این تغییر است، اما هنوز تصمیم نهایی درباره زمان اجرای آن مشخص نیست.

چرا این تغییر مهم است؟

از دید اقتصادی، حذف صفرها به‌خودی‌خود قدرت خرید مردم را تغییر نمی‌دهد، اما می‌تواند مزایایی داشته باشد:

کاهش پیچیدگی محاسبات مالی

صرفه‌جویی در هزینه چاپ اسکناس‌های با ارقام بالا

بهبود کارایی سیستم‌های حسابداری و بانکی

با این حال، چالش‌هایی نیز وجود دارد:

هزینه سنگین جایگزینی اسکناس‌ها و سکه‌ها

نیاز به به‌روزرسانی نرم‌افزارهای مالی

نگرانی از تأثیر روانی بر تورم و گرد شدن قیمت‌ها به سمت بالا

تجربه جهانی؛ درس‌هایی برای ایران

ایران نخستین کشوری نیست که با این چالش روبه‌رو شده است. از دهه ۱۹۶۰ تاکنون، بیش از ۷۰ کشور اقدام به حذف صفرهای پول ملی کرده‌اند. برخی مانند برزیل، یوگسلاوی و آرژانتین حتی چندین بار این کار را تکرار کرده‌اند