حروف مقطعه قرآن/ معرفی و توضیح مفاهیم

حروف مقطعه، حروفی هستند که در ابتدای ۲۹ سوره از سوره‌های قرآن کریم قرار گرفته‌اند و در مجموع شامل ۷۸ حرف می‌باشند. این حروف معمولاً به صورت یک حرفی تا پنج حرفی در کنار هم قرار می‌گیرند. درباره معنای این حروف، نظریات مختلفی وجود دارد.

کد خبر: ۱۴۸۹۹۱

تاریخ: ۰۸ اسفند ۱۴۰۳ - ۲۰:۲۹

به گزارش صدآنلاین، حروف مقطعه عباراتی از یک یا چند حرف هستند که در ابتدای برخی سوره‌های قرآن، بعد از عبارت "بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ" آمده‌اند. این حروف در قرآن به صورت مستقل خوانده می‌شوند و معمولاً معنای خاصی نمی‌دهند. در واقع، هدف از این حروف ممکن است جنبه صوتی یا خاصیتی معنوی باشد.

نحوه خواندن حروف مقطعه

حروف مقطعه، به صورت مجزا و جداگانه خوانده می‌شوند. مثلاً عبارت "الم" را به صورت "الف، لام، میم" می‌خوانیم، در حالی که به صورت یک کلمه معمولی نمی‌توان آن‌ها را تلفظ کرد.

نام‌های دیگر حروف مقطعه

حروف مقطعه علاوه بر این نام، با اسامی دیگری همچون "مُقَطَّعات"، "حروف الفواتح"، "اوائل السور"، و "فَواتح السُّوَر" نیز شناخته می‌شوند.

چند سوره با حروف مقطعه شروع می‌شود؟

۲۹ سوره از قرآن با حروف مقطعه شروع می‌شود.

تعداد حروف مقطعه قرآن

حروف مقطعه قرآن شامل ۷۸ عدد است، اما حروف بدون تکرار تنها ۱۴ حرف می‌باشند. این حروف عبارت‌اند از: ا، ح، ر، س، ص، ط، ع، ق، ک، ل، م، ن، ه، ی.

برای به خاطر سپردن این ۱۴ حرف، می‌توانید از جملات زیر استفاده کنید:

"صراط علی حق نمسکه"

"نص حکیم قاطع له سر"

معانی و نظریات حروف مقطعه

در مورد معنی حروف مقطعه، سه نظریه اصلی وجود دارد:

حروف مقطعه به عنوان متشابهات قرآن: به این معنا که مفهوم این حروف برای هیچ‌کس قابل درک نیست و تنها برای خداوند و پیامبر او مفهوم دارد.

حروف مقطعه به عنوان رمز و اشاره خاص: بر اساس این نظریه، این حروف رمزی میان خدا و پیامبر (ص) است که تنها برای اولیای الهی قابل درک است.

حروف مقطعه به عنوان علامت صوتی: برخی معتقدند که این حروف هیچ معنای خاصی جز خاصیت صوتی خود ندارند و هدف آن‌ها صرفاً نشان دادن محدودیت زبان و کلام است.

حدیث درباره حروف مقطعه

امام صادق (ع) درباره حروف مقطعه "الم" فرمودند: "الم، رمز و اشارتی است میان خدا و حبیب او محمد (ص)، خواسته تا کسی جز او بر آن آگاه نگردد. آن را به صورت حروف درآورده تا آن رموز را از چشم اغیار دور نگاه دارد و تنها بر دوست روشن و ظاهر سازد."

سوره‌هایی که با حروف مقطعه شروع می‌شوند

سوره بقره: الم (الف لام میم)

سوره آل عمران: الم (الف لام میم)

سوره اعراف: المص (الف لام میم صاد)

سوره یونس: الر (الف لام را)

سوره هود: الر (الف لام را)

سوره یوسف: الر (الف لام را)

سوره رعد: المر (الف لام میم را)

سوره ابراهیم: الر (الف لام را)

سوره حجر: الر (الف لام را)

سوره مریم: کهیعص (کاف ها یا عین صاد)

سوره طه: طه (طا ها)

سوره شعرا: طسم (طا سین میم)

سوره نمل: طس (طا سین)

سوره قصص: طسم (طا سین میم)

سوره عنکبوت: الم (الف لام میم)

سوره روم: الم (الف لام میم)

سوره لقمان: الم (الف لام میم)

سوره سجده: الم (الف لام میم)

سوره یس: یس (یا سین)

سوره ص: ص (صاد)

سوره غافر: حم (حا میم)

سوره فصلت: حم (حا میم)

سوره شورا: حم عسق (حا میم عین سین قاف)

سوره زخرف: حم (حا میم)

سوره دخان: حم (حا میم)

سوره جاثیه: حم (حا میم)

سوره احقاف: حم (حا میم)

سوره ق: ق (قاف)

این حروف مقطعه به نوعی می‌توانند معنای خاص خود را داشته باشند و درک عمیق‌تر آن‌ها به تفسیرهای مختلف قرآن بستگی دارد.