آیات سجده واجب و مستحب/ احکام و تفسیر کامل

در قرآن کریم، برخی از سوره‌ها و آیات به دلیل اهمیت ویژه‌ای که دارند، نیازمند سجده هستند. این سجده‌ها به دو دسته واجب و مستحب تقسیم می‌شوند.

کد خبر: ۱۴۸۹۸۹

تاریخ: ۰۸ اسفند ۱۴۰۳ - ۲۰:۲۲

به گزارش صدآنلاین، در اینجا به تشریح این دسته‌ها و نحوه انجام سجده خواهیم پرداخت.

سوره‌هایی که سجده واجب دارند:

این سوره‌ها به چهار دسته تقسیم می‌شوند که در هر یک از آنها، آیه‌ای به طور خاص بر انجام سجده واجب تاکید دارد. به این آیات، "آیات سجده واجب" گفته می‌شود. سوره‌هایی که سجده واجب دارند عبارتند از:

سوره سجده، آیه ۱۵

سوره فصلت، آیه ۳۷

سوره نجم، آیه ۶۲

سوره علق، آیه ۱۹

در این آیات، خداوند فرمان به سجده داده است که این سجده باید بلافاصله پس از شنیدن یا خواندن آیه انجام شود. لازم به ذکر است که اگر فرد آیه را بشنود یا بخواند، سجده باید فوراً و بدون تاخیر انجام شود.

سوره‌هایی که سجده مستحب دارند:

علاوه بر سوره‌هایی که سجده واجب دارند، در قرآن سوره‌هایی نیز وجود دارند که سجده کردن در آنها مستحب است. این سوره‌ها به ۱۱ دسته تقسیم می‌شوند که در صورت رسیدن به آیات خاص، توصیه به سجده می‌شود.

سوره اعراف، آیه ۲۰۶

سوره رعد، آیه ۱۵

سوره نحل، آیه ۴۹ و ۵۰

سوره بنی اسرائیل، آیه ۱۰۷ تا ۱۰۹

سوره مریم، آیه ۵۸

سوره حج، آیه ۱۸

سوره حج، آیه ۷۷

سوره فرقان، آیه ۶۰

سوره نمل، آیه ۲۵ و ۲۶

سوره ص، آیه ۲۴

سوره انشقاق، آیه ۲۱

حکم سجده در زمان قاعدگی:

مسئله‌ای که در مورد سجده‌های واجب و مستحب قرآن وجود دارد، به ویژه برای زنان در دوران قاعدگی، این است که طبق نظر مراجع تقلید، خواندن آیات سجده دار در دوران قاعدگی حرام است، اما گوش دادن به آنها و انجام سجده لازم است. در این شرایط، برای زن حائض، هیچ مانعی برای انجام سجده وجود ندارد، به شرطی که به طهارت لازم توجه کند. همچنین، در سجده واجب قرآن نیازی به وضو یا قبله نیست و این سجده‌ها به راحتی می‌توانند بدون شرایط خاص نماز انجام شوند.

ذکر در سجده واجب قرآن:

اگرچه در سجده واجب قرآن گفتن ذکر خاصی لازم نیست، اما برخی از مراجع به ذکر زیر توصیه کرده‌اند:

"لا اله الا الله حقا، لا اله الا الله ایماناً و تصدیقاً، لا اله الا الله عبودیة و رقا، سجدت لک یا رب تعبداً و رقّا لا مستکبراً و لا مستنکفاً، بل انا عبد ذلیل خائف مستجیر"

توجهات مهم:

برای سجده واجب قرآن، داشتن وضو، قبله و پوشش مناسب نیازی نیست.

اگر فرد آیه سجده دار را نشنود یا فقط قسمتی از آن را بشنود، سجده واجب نمی‌شود، اما احتیاط مستحب است که در این شرایط نیز سجده شود.

شنیدن آیات سجده‌دار از رادیو یا تلویزیون که برنامه‌اش قرائت قرآن باشد، سجده را واجب می‌کند، ولی اگر به صورت غیرقرآنی بیان شود، این سجده واجب نمی‌شود.

به طور کلی، آیات سجده قرآن برای تأکید بر عظمت و تسلیم انسان در برابر پروردگار است و سجده کردن در مقابل این آیات به نوعی نشان‌دهنده تعظیم و بندگی است.