لکنت زبان کودکان ارثی است؟

صد آنلاین | تصور کنید کودکی سه‌ساله دارید که ناگهان حین بیان جملات مکث می‌کند و زبانش روی برخی کلمات قفل می‌شود. حقیقت این است که لکنت زبان در کودکان 3 ساله پدیده‌ای چندان نادر نیست و والدین باید به آن توجه ویژه داشته باشند.در این مطلب می‌خواهیم بررسی کنیم که چرا برخی از کودکان در این سن دچار لکنت می‌شوند و چه راهکارهایی برای پیشگیری یا کاهش آن وجود دارد.

کد خبر: ۱۴۸۷۵۷

تاریخ: ۰۸ اسفند ۱۴۰۳ - ۰۸:۴۰

به گزارش صد آنلاین، لکنت زبان یک اختلال گفتاری است که باعث ناروانی گفتار در کودکان می‌شود و ممکن است شامل تکرار صداها، کشیده‌گویی، مکث‌های غیرطبیعی و قفل شدن روی برخی کلمات باشد. این مشکل معمولاً در سنین ۲ تا ۵ سالگی بروز می‌کند و ممکن است به‌طور موقت یا پایدار باشد.

در بسیاری از کودکان لکنت رشدی در سن ۳ سالگی اتفاق می‌افتد که ناشی از رشد زبانی و تلاش برای کنار هم قرار دادن کلمات است. در اغلب موارد، این ناروانی گفتار موقتی بوده و با گذر زمان بهبود می‌یابد.

اما اگر لکنت پایدار باشد و علائمی مانند اضطراب اجتماعی کودکان، ترس از صحبت کردن، و عدم پیشرفت در تلفظ صحیح مشاهده شود، نیاز به ارزیابی توسط آسیب‌شناسی گفتار و انجام تست گفتاردرمانی وجود دارد. در چنین شرایطی، تمرینات گفتاری کودکان و روش‌های حمایتی برای کودکان می‌توانند به بهبود مهارت‌های ارتباطی آن‌ها کمک کنند.

لکنت زبان در کودکان ۳ ساله می‌تواند ناشی از ترکیبی از عوامل ژنتیکی، محیطی و عصبی باشد. در برخی کودکان، این اختلال گفتاری به دلیل مشکلات عصبی در گفتار رخ می‌دهد که بر هماهنگی بین مغز و ماهیچه‌های گفتاری تأثیر می‌گذارد.

در برخی موارد، تأخیر در گفتار و مشکلات مربوط به رشد زبانی نیز می‌تواند عاملی برای بروز لکنت باشد. همچنین، اضطراب اجتماعی کودکان، ترس از صحبت کردن و حتی فشار والدین برای تلفظ صحیح می‌توانند این مشکل را تشدید کنند.

تحقیقات نشان داده‌اند که لکنت زبان می‌تواند ارثی باشد. در بسیاری از موارد، کودکی که دچار لکنت است، یکی از اعضای خانواده‌اش نیز ناروانی گفتار داشته است. اگر یکی از والدین لکنت داشته باشد، احتمال بروز این اختلال گفتاری در کودک افزایش می‌یابد. این موضوع نشان‌دهنده تأثیر عوامل ژنتیکی بر رشد مهارت‌های گفتاری است.

محیط زندگی کودک نقش مهمی در شدت و ماندگاری لکنت دارد. استرس و لکنت ارتباط مستقیمی دارند، به‌طوری‌که استرس زیاد می‌تواند لکنت را تشدید کند. تعامل والدین و کودک و سبک گفتاری والدین نیز بسیار مهم است.

کودکانی که در محیطی پر از اضطراب اجتماعی، انتقادهای مداوم یا فشار برای گفتار صحیح بزرگ می‌شوند، ممکن است دچار فلوی گفتاری ضعیف شوند. ایجاد یک فضای حمایتی، استفاده از تکنیک‌های آرام‌سازی گفتار و مراجعه به مشاوره گفتاری می‌تواند به کاهش لکنت و افزایش اعتمادبه‌نفس در گفتار کمک کند.

ایجاد یک محیط آرام، کاهش استرس و لکنت و تشویق کودک به تمرکز در گفتار از جمله عواملی هستند که می‌توانند به فلوی گفتاری کودک کمک کنند. همچنین، مراجعه به مرکز گفتاردرمانی و انجام تست گفتاردرمانی برای ارزیابی شدت لکنت و انتخاب بهترین روش درمانی توصیه می‌شود.

گفتاردرمانی یکی از موثرترین روش‌های درمان لکنت در کودکان است. در این روش، آسیب‌شناسی گفتار و تحلیل الگوهای گفتاری کودک انجام شده و بر اساس آن، برنامه درمانی طراحی می‌شود.

گفتاردرمانگران از تکنیک‌های آرام‌سازی گفتار، تمرینات تنفسی، تعامل والدین و کودک و تمرینات کنترل تنفس برای بهبود رشد زبانی کودک استفاده می‌کنند. گفتاردرمانی به کودک کمک می‌کند که اعتمادبه‌نفس در گفتار بیشتری پیدا کرده و با کاهش اضطراب اجتماعی کودکان، روان‌تر صحبت کند.

درمان لکنت زبان در خانه، چه کارهایی باید انجام دهیم؟

والدین نقش مهمی در درمان سریع لکنت زبان کودک دارند. سبک گفتاری والدین باید آرام و بدون عجله باشد تا کودک بتواند تمرکز در گفتار داشته باشد. استفاده از روش‌های حمایتی برای کودکان مانند گوش دادن فعال، حفظ تماس چشمی هنگام صحبت کردن و جلوگیری از اصلاح مداوم اشتباهات کودک، به کاهش تأخیر در گفتار کمک می‌کند. همچنین، انجام تمرینات گفتاری کودکان به صورت بازی و سرگرمی، مانند خواندن کتاب‌های داستانی همراه با کودک، تأثیر مثبتی بر توانبخشی گفتار دارد.

لکنت در برخی کودکان موقتی است و ممکن است به‌مرور زمان و بدون مداخله درمانی برطرف شود. این نوع لکنت معمولاً در مراحل رشد زبانی دیده می‌شود. اما در برخی موارد، لکنت پایدار بوده و نیاز به مداخله تخصصی دارد.

سن طلایی درمان لکنت بین ۲ تا ۵ سالگی است، بنابراین اگر لکنت بیش از ۶ ماه ادامه داشت یا نشانه‌هایی از ترس از صحبت کردن، اجتناب از ارتباطات اجتماعی و تشدید اضطراب در کودک مشاهده شد، مراجعه به مشاوره گفتاری ضروری است. در چنین شرایطی، درمان غیر دارویی لکنت مانند تمرینات کنترل تنفس و تکنیک‌های آرام‌سازی گفتار می‌تواند به کاهش لکنت کمک کند.

همه کودکان در سنین پایین ممکن است دچار ناروانی گفتار شوند، اما تفاوت بین لکنت رشدی و لکنت پایدار در مدت زمان آن و تأثیر آن بر مهارت‌های ارتباطی کودک است. اگر لکنت کودک بیش از ۶ ماه طول بکشد، شدت آن افزایش یابد یا باعث اضطراب اجتماعی کودکان و ترس از صحبت کردن شود، مراجعه به مرکز گفتاردرمانی و انجام تست گفتاردرمانی ضروری است.

همچنین، اگر لکنت همراه با نشانه‌های دیگر مانند تنش در عضلات صورت، حرکات اضافی هنگام صحبت یا اجتناب از گفتار باشد، احتمال مشکلات عصبی در گفتار وجود دارد و باید از آسیب‌شناسی گفتار کمک گرفت.

لکنت ناگهانی در کودکان می‌تواند نگران‌کننده باشد، به‌ویژه اگر قبلاً فلوی گفتاری طبیعی داشته‌اند. این اتفاق ممکن است ناشی از استرس شدید، مشکلات عصبی در گفتار، تجربه‌های تروماتیک یا حتی تغییرات محیطی باشد. اگر کودک بدون سابقه‌ی لکنت، به‌طور ناگهانی دچار تأخیر در گفتار یا مشکل در تمرکز در گفتار شود، بررسی دقیق لازم است.

اگر لکنت ناگهانی بیش از چند هفته ادامه پیدا کرد یا با علائمی مانند اضطراب اجتماعی، تغییر در رفتار، یا کاهش مهارت شنیداری همراه شد، مراجعه به مرکز گفتاردرمانی و دریافت درمان غیر دارویی لکنت مانند تمرینات کنترل تنفس و تکنیک‌های آرام‌سازی گفتار توصیه می‌شود.

گاهی اوقات ناروانی گفتار در کودکان موقتی است و با رشد مهارت‌های زبانی بهبود می‌یابد، اما در برخی موارد، لکنت می‌تواند به لکنت پایدار تبدیل شود و نیاز به مداخله‌ی تخصصی داشته باشد.

اگر کودک بیش از ۶ ماه دچار لکنت باشد و نشانه‌هایی مانند تکرار مکرر صداها و هجاها، کشیدن بیش از حد صداها، بلوکه شدن هنگام صحبت، تنش در عضلات صورت، حرکات اضافی مثل پلک زدن یا تکان دادن سر، و اجتناب از صحبت کردن داشته باشد، این علائم می‌توانند نشان‌دهنده‌ی مشکلات عصبی در گفتار باشند.

در چنین شرایطی، مراجعه به مرکز گفتاردرمانی برای ارزیابی و دریافت درمان غیر دارویی لکنت ضروری است تا از تشدید مشکل در آینده جلوگیری شود.

پیشگیری از تشدید لکنت زبان در کودکان ۳ ساله نیازمند یک رویکرد چندجانبه است که شامل مدیریت استرس، اصلاح سبک گفتاری والدین، و ایجاد محیطی آرام و حمایت‌کننده می‌شود.

یکی از مهم‌ترین اقدامات، تعامل والدین و کودک به شیوه‌ای ملایم و بدون فشار است؛ یعنی والدین نباید کودک را مجبور به صحبت روان کنند یا جملات او را تصحیح نمایند، زیرا این کار می‌تواند ترس از صحبت کردن را در او افزایش دهد.

همچنین، کاهش اضطراب اجتماعی کودکان از طریق تمرینات آرام‌سازی گفتار و استفاده از تمرینات کنترل تنفس می‌تواند به بهبود فلوی گفتاری کمک کند. ایجاد یک سبک گفتاری والدین که شامل صحبت کردن با لحن آرام، سرعت متعادل و جمله‌بندی ساده باشد، در جلوگیری از بدتر شدن لکنت بسیار مؤثر است.

همچنین، مراجعه به مشاوره گفتاری و دریافت راهکارهای تخصصی از مرکز گفتاردرمانی می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری از تأخیر در گفتار و تبدیل لکنت موقتی به لکنت پایدار داشته باشد./ سلامت نیوز