ماجرای زعفر جنی در کربلا؛ واقعیت یا تحریف؟

زعفر جنی، رئیس گروه جنیان در برخی روایت‌ها، به امام حسین(ع) پیشنهاد یاری در واقعه عاشورا داد که با مخالفت امام روبه‌رو شد. این داستان که در برخی منابع نقل شده، در کتب معتبر تاریخ اسلام و شیعه یافت نمی‌شود و برخی محققان آن را به عنوان یک تحریف تاریخی و خرافات دانسته‌اند.

کد خبر: ۱۳۰۰۲۱

تاریخ: ۱۳ آذر ۱۴۰۳ - ۱۵:۰۳

به گزارش سرویس فرهنگی صدآنلاین، زعفر جنی، یا جعفر جنی، در برخی روایات به عنوان رئیس گروه جنیان در زمان واقعه عاشورا معرفی شده است. در برخی نقل‌ها آمده است که وی به امام حسین(ع) پیشنهاد کمک در نبرد کربلا را داد، اما امام این پیشنهاد را نپذیرفت. این داستان یکی از موضوعات چالش‌برانگیز تاریخ عاشورا است که در منابع معتبر شیعی به آن اشاره‌ای نشده است.

ملاحسین واعظ کاشفی در کتاب روضة الشهدا داستان مفصلی درباره زعفر جنی و حضور او در کربلا نقل کرده، اما مرتضی مطهری آن را تحریفی در تاریخ عاشورا می‌داند و آن را ناشی از داستان‌پردازی کاشفی می‌خواند. در این نقل‌ها، زعفر جنی به امام حسین(ع) پیشنهاد می‌دهد که نیروهایش به یاری امام بیایند، اما امام حسین(ع) به دلایل مختلف با این پیشنهاد مخالفت می‌کند. زعفر، پس از رد پیشنهادش، به خانه بازگشته و از مادرش می‌شنود که باید به کربلا برود و سرانجام با مشاهده سر بریده امام حسین(ع)، داستان عاشورا به شکلی متفاوت به پایان می‌رسد.

این ماجرا در فرهنگ عامیانه برخی مناطق ایران نیز مورد توجه قرار گرفته و در مراسم‌هایی چون تعزیه و هنرهای تجسمی، از جمله کاشی‌کاری‌های تکیه معاون الملک کرمانشاه، به تصویر کشیده شده است.

با این حال، وجود شخصیتی به نام زعفر جنی در منابع معتبر تاریخ اسلامی و کتب شیعه تایید نشده است. تنها در برخی روایات غیر معتبر، مانند حدیثی از امام صادق(ع) که در بحارالانوار آمده، به ملاقات جنیان با امام حسین(ع) اشاره شده است، اما در این روایت‌ها نام زعفر جنی یا جزئیات مشابهی از آن ذکر نشده است.

برخی محققان چون میرزا حسین نوری و مرتضی مطهری، داستان زعفر جنی را به عنوان تحریفات و خرافات وارد شده در تاریخ عاشورا تلقی کرده‌اند. همچنین، هیچ سند معتبری برای رابطه آیت‌الله بروجردی با زعفر جنی وجود ندارد و برخی نقل‌های عامیانه درباره این موضوع به اشتباه به آیت‌الله بروجردی نسبت داده شده است.