حکم شرعی اشتباه در وضو و تأثیر آن بر نماز/ بررسی شرایط صحیح وضو و حکم تکرار نماز

وضو گرفتن یکی از ارکان ضروری در احکام اسلامی است که در برخی موارد واجب و در برخی دیگر مستحب است. بنابراین، دانستن شرایط صحیح وضو و پرهیز از اشتباه در این کار از اهمیت بالایی برخوردار است.

کد خبر: ۱۲۹۳۳۴

تاریخ: ۱۰ آذر ۱۴۰۳ - ۱۹:۵۵

در این مطلب، شرایط وضو و حکم اشتباه در وضو از دیدگاه فقهی مورد بررسی قرار گرفته است.

شرایط صحیح بودن وضو

برای آنکه وضو صحیح باشد، باید شرایط خاصی رعایت شود که عبارتند از:

پاک بودن آب وضو آب وضو باید پاک باشد. اگر فرد فراموش کند که آب نجس است و یا بعداً متوجه شود که آب وضو نجس بوده، وضو باطل است.

مطلق بودن آب وضو وضو باید با آب مطلق (آب خالص و بدون اختلاط با دیگر مواد) گرفته شود. آب‌هایی مانند آب باران، چشمه‌ها، چاه‌ها و رودخانه‌ها، آب لوله‌کشی در خانه‌ها، و... برای وضو صحیح هستند.

مباح بودن آب و ظرف وضو آب وضو باید مباح باشد، یعنی مالکیت آن برای وضو گیرنده باشد. استفاده از آب غصبی (آبی که مالک آن اجازه استفاده ندهد) حرام است و وضو با آن باطل می‌شود. استفاده از آب‌های عمومی مانند آب‌های رودخانه‌ها و چشمه‌ها معمولاً مشکلی ندارد.

پاک بودن اعضای وضو اعضای بدن مانند صورت، دست‌ها، سر و پاها باید پاک باشند. در صورتی که یکی از اعضای وضو نجس باشد، باید ابتدا نجاست را برطرف کرد و سپس وضو گرفت.

نبودن مانع در اعضا هیچ مانعی نباید جلوی رسیدن آب به اعضای وضو را بگیرد. به عنوان مثال، اگر ناخن‌ها با مواد خاصی مانند لاک پوشیده باشند که مانع رسیدن آب به سطح پوست شوند، وضو باطل است.

ترتیب وضو ترتیب در وضو از اصول ضروری است. ترتیب به این معنی است که باید ابتدا صورت شسته شود، سپس دست‌ها، سپس مسح سر و در آخر مسح پا انجام شود. در صورت تغییر ترتیب، وضو باطل است.

موالیت در وضو موالیت یعنی انجام مراحل وضو به صورت پشت سر هم و بدون فاصله طولانی. اگر فرد برای مدت طولانی بین مراحل وضو وقفه ایجاد کند، وضو باطل می‌شود.

حکم اشتباه در وضو از دیدگاه مراجع تقلید

اگر فردی عمداً یا سهواً وضو را اشتباه بگیرد، باید در اولین فرصت وضو را به صورت صحیح تکرار کند. بیشتر مراجع تقلید مانند آیت‌الله مکارم شیرازی، آیت‌الله سیستانی و آیت‌الله لنکرانی بر این نکته تأکید دارند که در صورت اشتباه در وضو، نماز با وضوی اشتباه باطل است و فرد باید نماز خود را با وضوی صحیح دوباره به جا آورد.

اگر چند سال با وضوی اشتباه نماز خوانده باشیم، چه باید کرد؟

طبق نظر بسیاری از مراجع، مانند آیت‌الله سیستانی، آیت‌الله مکارم شیرازی و آیت‌الله خامنه‌ای، اگر فردی مدت طولانی با وضوی اشتباه نماز خوانده باشد، باید به تدریج نمازهای خوانده شده را قضا کند. این اشتباهات می‌تواند شامل مواردی مانند عدم رعایت ترتیب وضو (مثلاً مسح پا قبل از مسح سر) یا استفاده از آب نجس باشد. در چنین مواردی، فرد باید نمازهایی که با وضوی اشتباه خوانده است را قضا کند.

حکم کلی نماز با وضوی اشتباه

به طور کلی، اگر فردی با وضوی اشتباه نماز بخواند، نماز او باطل است و باید آن را با وضوی صحیح تکرار کند. اگر از زمان نماز گذشته باشد، باید قضای نماز را به جا آورد.