رویای صادقه چیست و چه جایگاهی در قرآن و احادیث دارد؟

صد آنلاین | رویای صادقه گونه‌ای خبر یافتن از آینده است که به لطف خداوند مهربان در خواب به وقوع می‌پیوندد. چگونگی دیدن رویای صادقه، زمان دیدن آن و مسائل دیگری وجود دارد که دراین‌باره باید بدانیم.

کد خبر: ۱۱۷۲۷۶

تاریخ: ۱۴ مهر ۱۴۰۳ - ۱۵:۱۲

به گزارش صد آنلاین، رویای صادقه چیست؟ هر شبی که چشمان خود را می‌بندیم و به استقبال خواب می‌رویم، رویا‌های تلخ و شیرین بسیاری، خواب ما را سرشار از ماجرا می‌کند. بسیاری از این رویاها، به مسائلی می‌پردازند که ما در طول بیداری به آن‌ها مشغول بوده‌ایم؛ به همین خاطر تعبیر خواب و مسائل مربوط به آن در میان مردم طرفداران بسیاری دارد. جالب است بدانید که از میان انواع رویا‌هایی که می‌بینیم، رویای صادقه احتمال تعبیر و وقوع بیشتری دارد. در این مقاله قصد داریم رویای صادقه و شرایط تحقق آن را بررسی کنیم.
انواع رویا

با توجه به احادیث اسلامی و روایاتی که از ائمه (علیهم‌السلام) بر جای مانده است، رویا به سه قسم تقسیم می‌شود:
۱. خواب‌های پریشان (اضعاث احلام)

این نوع از رویا، به سبب پرخوری، گرسنگی، درگیری‌های ذهنی، هوس و مسائل اینچنینی بروز می‌کنند. این خواب‌ها معمولا در ابتدای شب یا پس از طلوع آفتاب دیده می‌شوند. همچنین درباره تعبیر این خواب‌ها باید گفت که ارزش چندانی ندارند و در زندگی روزانه محقق نمی‌شوند.
۲. خواب‌های شیطانی

رویا‌های تلخ و شومی هستند که به سبب استیلا و تسلط شیاطین بر انسان‌ها، دیده می‌شوند. مشهور است که شیطان برای آزار دادن مومنان، این خواب‌ها را به آن‌ها نشان می‌دهد. بهتر است برای پیشگیری از تعبیر این خواب‌ها، آن‌ها را برای هیچ‌کس تعریف نکنید.
۳. خواب‌های خوش (رویای صادقه)

خواب‌های نیکو یا صادقه، رویا‌هایی هستند که به فرمان خداوند بر مومنان و بندگان برگزیده خداوند فرود می‌آیند و معمولا بشارت‌دهنده اتفاقات فرخنده هستند. بهتر است برای تعبیر هرچه سریع‌تر این گونه خواب، آن را برای یک مومن خیرخواه تعریف کنید؛ همچنین صدقه دادن را فراموش نکنید.
انواع رویا از زبان امام صادق (ع)

در کتاب “الکافی” دو حدیث جالب‌توجه از امام صادق (ع) درباره انواع رویا نقل شده است؛ امام در این احادیث انواع خواب را به خوبی تعریف کرده‌اند.
حدیث اول

امام صادق در حدیث اول می‌فرمایند: رویا دیدن به سه نوع تقسیم می‌شود

بشارت خدا برای مومنان (رویای صادقه)
ترسانیدن بندگان توسط شیطان
خواب‌های پریشان

حدیث دوم

امام صادق در حدیث دوم درباره انواع خواب می‌فرمایند:

خواب دروغ

خواب دروغ که اثر آن پدیدار نمی‌شود، خوابی است که در ابتدای شب دیده می‌شود، درست در همان زمانی‌که سلطه شیطان بر بندگان از بین نرفته است. این نوع از خواب خیالاتی است که شیاطین به انسان جلوه می‌دهند و ریشه‌ای ندارند.

خواب راست

خواب راست همان رویا است که در یک‌سوم انتهای شب، در هنگام فرود آمدن ملائکه بر زمین، دیده می‌شود. خواب راست همان است که آدمی در هنگام سحر می‌بیند و ان شا الله به وقوع می‌پیوندد مگر اینکه شخص در حال جنابت باشد، بدون وضو به بستر خواب رفته باشد یا از ذکر خداوند آنچه که می‌بایست در ابتدای شب می‌گفت را نگفته باشد؛ در این صورت، یا خواب محقق نمی‌شود یا با تاخیر محقق می‌شود.

نکته: توجه داشته باشید که امام صادق برای دیدن رویا‌های صادقه، شرایطی نیز ذکر کرده‌اند؛ به این معنا که در هر شرایط و با هر حالی، امکان دیدن رویا‌های صادقه وجود ندارد.
رویای صادقه چیست؟

رویای صادقه نوعی خبر یافتن از آینده است که توسط خداوند بر روان انسان‌ها فرود می‌آید.
حدیث امام صادق

امام صادق (ع) درباره رویای صادقه می‌فرمایند:

رویا‌های مومنان صحیح است؛ چراکه نفس مومن پاکیزه است و یقینش صحیح است. زمانی‌که روح از بدنش خارج می‌شود، با ملائکه دیدار می‌کند؛ در نتیجه خواب او مانند وحی است.

البته توجه داشته باشید که منظور امام صادق از مومنان، اشخاصی است که در درجه والایی از ایمان قرار دارند.
حدیث پیامبر

همچنین پیامبر گرامی اسلام (ص) درباره رویای صادقه فرموده‌اند:

در آخرالزمان، رویا‌های مومنان دروغ نیست و هر کس که راست‌گوتر باشد، رویایش صحیح‌تر خواهد بود.
رویای صادقه چه زمانی دیده می‌شود؟

یکی از بحث‌برانگیزترین مسائلی که درباره رویای صادقه مطرح می‌شود، زمان دیدن رویای صادقه است. پیامبر (ص) دراین‌باره می‌فرمایند: صادق‌ترین رویا، رویایی است که در سحر دیده می‌شود. از این کلام پیامبر به خوبی استنباط می‌شود که رویا‌های ابتدای شب و رویا‌های پس از نماز صبح، صحت چندانی ندارند. در تعریف دقیق “سحر” باید گفت از نیمه‌های شب تا پیش از اذان صبح و طلوع آفتاب را در بر می‌گیرد.

علاوه‌بر حدیث پیامبر، احادیث و روایات بسیار دیگری، مناسب‌ترین زمان برای دیدن رویای صادقه را سحر می‌دانند. در حدیثی که از امام صادق نقل کردیم نیز بهترین زمان برای دیدن رویای راست (رویای صادقه) یک‎سوم پایانی شب معرفی شده بود.
نمونه‌ای از رویای صادقه در قرآن

در قرآن نیز نمونه‌هایی برای رویای صادقه معرفی شده است که برخی از آن‌ها مربوط به اشخاص معمولی است؛ اشخاصی که پیامبر نبوده‌اند. نمونه‌ای از این رویای صادقه، مربوط به زندانیان همراه حضرت یوسف است. یکی از این اشخاص در خواب می‌بیند که شراب در جام فرعون می‌ریزد و دیگری خواب می‌بیند که یک سینی بزرگ بر روی سر گذاشته است و پرندگان از آن سینی غذا می‌خورند. حضرت یوسف در تعبیر این خواب‌ها می‌فرماید: شخصی که به خواب دیده که از ملازمان فرعون شده، به زودی به کاخ فرعون راه خواهد یافت و شخص دیگر در آینده‌ای نزدیک به دار آویخته خواهد شد و پرندگان از جمجمه او تغذیه خواهند کرد.
چه رویا‌هایی قابلیت تعبیر دارند؟

پیش از این، در قسمتی که انواع خواب‌ها را تشریح کردیم، گفتیم که خواب‌های شیطانی و رویا‌های صادقه امکان تعبیر دارند. درباره خواب‌های شیطانی گفتیم که با تعریف نکردن آن‌ها و صدقه دادن در راه خداوند، می‌توانیم خطرات و شرور چنین رویا‌هایی را از خود دور کنیم. درباره رویای صادقه و تعبیر آن باید گفت که

اولا رویای صادقه برای هرکسی محقق نخواهد شد و ممکن است انسان‌های بسیار اندکی در هنگام خواب رویای صادقه ببینند.
دوما مطابق با فرموده امام صادق (ع)، رویا‌های صادقه درصورتی به وقوع می‌پیوندند که شخصی که خواب دیده جنب نباشد با وضو به بستر خواب رفته باشد و پیش از خواب اذکار مخصوصی برای ستایش خداوند بر زمان آورده باشد.

تعبیر رویای صادقه

بهترین روش برای تعبیر رویا‌های صادقه، مراجعه به یک خواب‌گزار یا تعبیرکننده است. اشخاص بسیاری ادعای توانایی تعبیر خواب دارند؛ اما باید حتما به سراغ شخصی بروید که توانایی تعبیر خواب را داشته باشد؛ چراکه مطابق با کلام قرآن، تعبیر خواب یک توانایی ماورایی است که خداوند فقط به برخی از بندگانش ارزانی می‌دارد.
انواع خواب از نظر تعبیر

در قسمت‌های قبلی، درباره انواع خواب از نظر صادق یا کاذب بودن بحث کردیم. در این قسمت به تقسیم بندی رویا‌ها از جهت علم تعبیر می‌پردازیم. این توضیحات برای اشخاصی مناسب است که علاقه‌مند به دانستن الفبای تعبیر خواب هستند.

خواب‌ها از نظر علم تعبیر خواب، به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند:
خواب‌های نمادین یا سمبلیک

در این دسته از رویاها، خواب‌بیننده، ماجرایی را در خواب می‌بیند که نیاز به رمزگشایی دارد؛ به طور مثال، حضرت یوسف در زمان کودکی خواب دید که چندین گرگ به وی حمله می‌کنند. این خواب نمادی از گرفتار شدن یوسف درون چاه بود و گرگ‌ها نمادی از برادران حضرت یوسف بودند. خواب‌های سمبلیک جزو رایج‌ترین رویا‌ها هستند. منابع بسیاری کوشیده‌اند تا سمبل‌های درون خواب را تعبیر کنند. کتاب‌هایی نظیر تعبیر خواب ابن سیرین در منابع اسلامی و کتاب‌هایی مانند تعبیر خواب فروید در منابع غربی به این مسئله پرداخته‌اند.
خواب‌های حقیقی

این دسته از خواب‌ها بدون هیچ نمادی، منظور خود را بر انسان‌ها می‌گشایند. برای آشنایی بیشتر با خواب‌های حقیقی، نمونه‌ای ذکر می‌کنیم: حضرت نرگس خاتون پیش از آنکه با امام حسن عسگری ازدواج کنند، در خواب دیدند که به عقد یک امام درآمده‌اند و در واقع نیز چنین شد. خواب‌های حقیقی معمولا همان رویا‌های صادقه هستند.
چگونه مطمئن شویم که یک رویای صادقه دیده‌ایم؟

ممکن است این سوال برای شما نیز پیش آمده باشد، که چگونه بتوانیم خواب‌های پریشان و دروغین را از رویا‌های صادقه تشخیص دهیم. ساده‌ترین روش برای تشخیص رویای صادقه، به وقوع پیوستن رویا است؛ یعنی اگر شما رویایی در خواب دیدید و چند روز پس از آن، رویایتان به وقوع پیوست، می‌توانید اطمینان حاصل کنید که آن خواب، یک رویای صادقه بوده است. راه‌های دیگری نیز برای تشخیص رویای صادقه وجود دارد:
۱. شفاف و روشن هستند

خواب‌های صادقه معمولا شفاف‌تر و روشن‌تر از خواب‌های دیگر هستند. همچنین انسان در چنین خواب‌هایی، حس بیداری می‌کند.
۲. سیر خطی دارند

خواب‌های صادقه معمولا یک سیر خطی دارند؛ به این معنا که از یک نقطه آغاز می‌شوند و به نقطه‌ای ختم می‌شوند. درحالی که خواب‌های پریشان، درهم و بی سر و ته هستند.
۳. پاسخ به سوالی در آن‌ها نهفته است

گاهی پیش می‌آید که شما سوالی در ذهن دارید و شب‌هنگام خوابی درباره جواب آن سوال می‌بینید؛ این گونه از خواب‌ها معمولا رویای صادقه هستند. مانند خواب‌هایی که خانواده شهدای گمنام درباره جا و مکان فرزندان خود می‌بینند.
۴. خواب پیامبر

پیامبر در حدیثی می‌فرمایند: اگر روزی مرا در خواب دیدید، بدانید که رویایتان صادقه است؛ چراکه شیطان توانایی آمدن در خواب‌ها با لباس پیامبران و ائمه را ندارد. پس اگر شما خوابی دیدید که یکی از ائمه یا بزرگان دین در آن حضور داشت، احتمالا رویای صادقه است.
معروف‌ترین رویا‌های صادقه

در قرآن کریم، هفت مرتبه از رویای صادقه صحبت شده و این موارد با روایت‌هایی از پیامبران و بزرگان دین آمیخته است. در قسمت‌های قبلی به دو مورد از این روایت‌ها که داستان حضرت یوسف و هم‌زندان‌های اوست، اشاره کردیم، در این قسمت به چهار روایت قرآنی دیگر درباره رویای صادقه می‌پردازیم.
رویای صادقه اول

در سوره فتح از قرآن کریم، خداوند از یکی از رویا‌های صادقه پیامبر گرامی اسلام صحبت می‌کند. ماجرا از این قرار است که پیامبر در خواب می‌بینند با اصحاب خود به دیدار کعبه رفته‌اند. اصحاب پیامبر ابتدا تصور می‌کنند که این خواب در زمان صلح حدیبیه محقق خواهد شد، ولی چنین نمی‌شود. قرآن در آیه ۲۷ سوره فتح، به اصحاب پیامبر اطمینان می‌دهد که رویای پیامبر به وقوع خواهد پیوست:

«رؤیایى را که خداوند به پیامبرش نشان داد، راست است، مسلّماً همه شما به خواست خدا وارد مسجدالحرام خواهید شد در حالى که در امنیّت هستید، سرهاى خود را [طبق مناسک عمره]تراشیده، و ناخن هاى خود را کوتاه کرده اید، و از هیچ کس ترس و وحشتى ندارید، خداوند چیزهایى را مى دانست که شما نمى دانستید و در این تأخیر، حکمتى است و قبل از آن فتح نزدیکى قرار دارد.»

این رویا در سال هفتم هجرت محقق می‌شود.
رویای صادقه دوم

خداوند در آیه ۶۰ سوره اسرا به پیامبر می‌فرماید:

«ما آن رویایى را که به تو نشان دادیم فقط براى آزمایش مردم بود، همچنین شجره ملعونه [درخت نفرین شده]را که در قرآن ذکر کرده ایم، ما آن‌ها را تخویف و انذار مى کنیم، امّا جز بر طغیانشان افزوده نمى شود.»

این آیه به سبب خوابی که پیامبر دیده بودند، بر ایشان نازل می‌شود؛ پیامبر در خواب می‌بینند که تعدادی میمون از منبر او پایین می‌روند. معبران درباره تعبیر این خواب چنین گفته‌اند: این خواب به نابسامانی‌ها و ناهمواری‌های بسیاری که پس از رحلت پیامبر بر سر حکومت اسلامی آمده اشاره داشته است.
رویای صادقه سوم

این رویا به ماجرای ذبح اسماعیل به دست پدر وی می‌پردازد. خداوند در آیه ۱۰۲ سوره صافات دراین‌باره می‌فرماید:

و وقتى با او به جایگاه «سعى» رسید، گفت: «اى پسرک من! من در خواب [چنین]مى‌بینم که تو را سَرْ مى‌بُرم، پس ببین چه به نظرت مى‌آید؟» گفت: اى پدر من! آنچه را مأمورى بکن! ان شاء الله مرا از شکیبایان خواهى یافت.

این رویای صادقه، از جمله رویا‌هایی است که مقام وحی را دارند؛ گویی خداوند در خواب به حضرت ابراهیم دستور چنین عملی را می‌دهد.
رویای صادقه چهارم

حضرت یوسف در سن دوازده سالگی رویایی می‌بیند؛ این رویا در قرآن کریم چنین توصیف شده است:

«(اکنون متذکر شو خواب یوسف را) آن‌گاه که یوسف به پدر خود گفت:‌ای پدر در عالم رؤیا دیدم که یازده ستاره و خورشید و ماه مرا سجده می‌کردند. (آیه ۴ سوره یوسف)»

درباره تعبیر این خواب نیز باید گفت که خداوند چهل سال پس از اینکه حضرت یوسف چنین خوابی دید، آن را محقق کرد. در آیه ۱۰۰ سوره یوسف از زبان حضرت یوسف درباره تعبیر این خواب چنین گفته شده است:

«و پدر و مادر را بر تخت بنشاند و آن‌ها همگی پیش او (به شکرانه دیدار او، خدا را) سجده کردند، و یوسف در آن حال گفت:‌ای پدر، این بود تعبیر خوابی که از این پیش دیدم، که خدای من آن خواب را واقع و محقق گردانید.»